Często zadawane pytania

1. Jak dobrać moc lampy do pomieszczenia?

Moc użytego oświetlenia zależy od wielkości pomieszczenia. Na każdy metr kwadratowy powierzchni powinno przypadać 25W oświetlenia w przypadku bardzo jasnego światła a 10W w przypadku światła nastrojowego.


2. Co to są klasy szczelności IP?

Klasa szczelności IP (International Protection) jest to stopień ochrony lampy zapewnianej przez obudowę przed wnikaniem obcych ciał stałych (pierwsza cyfra) oraz przed wnikaniem wody i szkodliwymi jej skutkami (druga cyfra).

Do oświetlenia pomieszczeń zwykle stosujemy lampy o  IP 20. Zapewnia to ochronę przed wszelkimi obiektami większymi niż 12 mm.

W lampach umieszczonych na zewnątrz należy zwrócić uwagę, aby były odporne na warunki atmosferyczne. W tym wypadku najczęściej stosujemy IP 44 lub wyższe.

Również w przypadku montażu oprawy nad wanną lub wewnątrz prysznica należy zastosować te z IP 44 lub wyższe.

Lampy wpuszczone w ziemię powinny mieć IP67, jednak musi być zapewniony odpływ wody.

Jeżeli chcemy umieścić lampę w basenie lub fontannie, wtedy musi być ona wodoszczelna (IP68).


3. Jak dobrać odpowiednie oświetlenie w kuchni?

O wygodzie korzystania z kuchni w dużym stopniu decyduje dobre oświetlenie. W kuchni musi być jasno. Dobrego oświetlenia potrzebujemy, gdy gotujemy, czy zmywamy.

Jak w każdym pomieszczeniu, w kuchni jest potrzebne oświetlenie ogólne, włączane przy wejściu.Powinno być rozproszone albo najpierw odbijać się od sufitu, a następnie padać na sprzęty, nie powodując powstawania cieni. Do oświetlenia ogólnego podczas urządzania kuchni można wybrać tradycyjnie lampy do kuchni sufitowe z oprawami rozpraszającymi światło, o barwie zbliżonej do naturalnego.

Kolejnym elementem jest oświetlenie dodatkowe. Dodatkowe oświetelnie warto zamontować nad stołem w kuchni. Światło powinno padać na cały blat i nie może oślepiać siedzących wokół osób. Niezwykle ważne podczas projektowania kuchni jest dobre oświetlenie przestrzeni roboczej - blatu, kuchenki, zlewozmywaka. Zainstalowane tu źródła powinny świecić jasnym skupionym światłem. Od spodu szafek albo w wyciętych w nich otworach można zamontować oprawy z żarówkami halogenowymi o mocy 20 W lub świetlówki (tradycyjne żarówki zbytnio się nagrzewają).

Ostatnim elementem jest oświetlenie dekoracyjne. Do oświetlenia dekoracyjnego w aranżacji kuchni najczęściej stosuje się oprawy halogenowe lub diody LED. Pojedyncze oprawki z diodami LED można rozmieścić pod ciągiem szafek w kuchni w takich odstępach, aby uzyskać równomierne oświetlenie całego blatu. Podobny efekt może dać przymocowanie pod szafkami kuchennymi listwy z diodami LED.


4. Jaką barwę żarówki wybrać: zimną czy ciepłą?

Światło zimne (o chłodniejszej temperaturze barwy) pobudza do pracy i nie męczy wzroku. Nadaje się więc np. do oświetlenia miejsca pracy itp. Światło ciepłe, pochodzące główne z tradycyjnych żarówek obniża koncentrację i sprzyja atmosferze relaksu. Lepiej więc wybierać żarówki o ciepłej barwie do oświetlenia pomieszczeń mieszkalnych.


5. Na co zwrócić uwagę przy wymianie żarówki tradycyjnej na ledową?

Wymieniając żarówki zwracaj uwagę, ile światła (tj. ile lumenów) emitują obecne żarówki i ile będzie emitowane po wymianie na ledowe.

Oto przykład: zwykła żarówka pobiera 30W i emituje 240lm światła (a więc 8lm/W). Średniej klasy żarówka LED pobiera 2.5W i emituje ok. 100lm. Z prostego obliczenia wychodzi, że zamieniając w/w żarówki zużycie energii spadnie 12-krotnie, ale jednocześnie ilość światła zmaleje o ponad połowę. Albo więc cieszymy się z 12-krotnego spadku rachunków za prąd i godzimy się na ciemność, albo po prostu montujemy więcej żarówek LED. Ale wtedy oszczędność energii nie wyniesie 12 razy, ale tylko 5 razy.

W praktyce tanie żarówki LED pozwalają na ok. 4-ro krotny spadek zużycia energii w porównaniu do zwykłych żarówek.


6. Jakie są zalety i wady oświetlenia ledowego?

Oświetlenie LED - zalety

Efektywność - diody LED są najbardziej energooszczędnym źródłem oświetlenia oferowanym na rynku. Ich sprawność (czyli ilość dostarczanej energii przekształcanej w światło widzialne) wynosi 80-95%. Sprawność zwykłej żarówki to 5-10%.
Trwałość - moduły oświetleniowe LED charakteryzują się przeciętnym czasem pracy wynoszącym ok. 50000 godzin. To dziesięciokrotnie dłużej, jak czas pracy żarówki halogenowej i 25 razy więcej od zwyczajnej żarówki. Przeciętny czas eksploatacji modułu LED wynosi 5-7 lat.
Odporność na uderzenia - dioda LED to właściwie dwie elektrody i dwa półprzewodniki (połączenie dwóch rodzajów półprzewodników (typ P i N - akceptorowy i donorowy) - nie zawiera żadnych ruchomych i szklanych elementów, dzięki czemu jest odporna na wstrząsy i uderzenia, które rozbiłyby zwykłą żarówkę.
Ogniskowanie - diody LED emitują światło kierunkowe, dzięki czemu możliwe jest zbudowanie zogniskowanego źródła światła bez użycia reflektorów. Zaleta ta w wypadku opraw służących do ogólnego, rozproszonego oświetlenia wnętrz staje się wadą, gdyż trzeba stosować w nich soczewki rozpraszające światło.
Kolor - w technologii LED jest możliwe osiągnięcie każdego koloru światła. Diody podstawowe świecą wprawdzie jedynie na biało, zielono, niebiesko, czerwono lub żółto (bursztynowo), jednak moduły dostępne na rynku dają niemal nieograniczoną paletę barw światła. Montowane w nich diody w rzeczywistości składają się z trzech sekcji, z których każda świeci w jednym z kolorów podstawowych systemu barwnego RGB (czerwony, zielony, niebieski). Mieszanie trzech barw pozwala osiągnąć praktycznie dowolny kolor światła.
Czas włączania i wyłączania - diody LED świecą i gasną natychmiast po przełączeniu włącznika światła. Diody osiągają pełną jasność w ciągu mikrosekund, w przeciwieństwie do tradycyjnych żarówek i świetlówek potrzebujących nawet kilku sekund na ustabilizowanie parametrów pracy.
Ściemnianie - diody LED mogą pracować ze ściemniaczami, co jest ich istotną zaletą w porównaniu z konkurencyjnymi, energooszczędnymi źródłami światła - świetlówkami kompaktowymi.
Mała emisja ciepła - diody emitują bardzo małe ilości ciepła, co wynika z ich wysokiej sprawności (większość pobieranej energii jest zamieniana w światło, a nie w energię cieplną, jak w przypadku tradycyjnych żarówek). Dzięki temu można je wykorzystywać do oświetlania obiektów czułych na promieniowanie cieplne - np. chłodni, w których muszą być zachowane stabilne wartości temperatury.
Powolne gaśnięcie po okresie eksploatacji - zużywające się diody LED powoli tracą jasność. Nie gasną nagle, jak żarówki i nie zaczynają migać w sposób charakterystyczny dla świetlówek.
Ekologia - w odróżnieniu od innych źródeł światła, produkcja diod LED nie wymaga używania rtęci i innych metali niebezpiecznych dla środowiska naturalnego. Są zatem bardziej ekologiczne

Oświetlenie LED - wady

Wysoka cena - moduły oświetleniowe LED są dużo droższe od innych źródeł światła. Należy jednak pamiętać, że czas eksploatacji „żarówki" diodowej jest nawet dziesięciokrotnie dłuższy od zwykłej żarówki. Zatem zanim trzeba będzie wymienić moduł LED, kupimy 10 żarówek. Eksploatacja standardowego systemu oświetlenia jest więc zdecydowanie droższa, jak systemu LED.
Jakość światła – diody LED emitujące światło o ciepłych temperaturach barwowych (zbliżonych do światła słonecznego, które fachowo określa się jako barwy światła w spektrum ciała czarnego) są nowością na rynku. I to nowością drogą, bowiem ciepłe światło są w stanie emitować jedynie diody najwyższej jakości. Większość obecnie oferowanych modułów LED emituje światło zimne, zmieniające percepcję ludzkiego wzroku - przedmioty wydają się być wykonane z innych materiałów i mają inną kolorystykę niż w rzeczywistości.
Niebieski szum - diody emitujące światło w chłodnym spektrum, stosowane w większości opraw dostępnych na rynku, dodatkowo zmieniają odbiór oświetlanych przedmiotów przez zjawisko tzw. niebieskiego szumu. Diody te emitują więcej światła niebieskiego od innych źródeł światła białego, co sprawia, że ich światło jest odbijane przez ziemską atmosferę ponad dwukrotnie silniej od światła białego wytwarzanego przez standardową żarówkę. Dlatego bezpośrednie patrzenie na świecącą diodę razi oczy i oślepia - białe diody, używane np. w oświetleniu ulicznym, muszą być z tego powodu przesłonięte.
Wrażliwość na temperaturę - skuteczność diod LED jest silnie uzależniona od temperatury pracy. W wysokich temperaturach dochodzi do zmian parametrów prądu płynącego przez elementy półprzewodnikowe, co może prowadzić nawet do spalenia modułu LED. Wraz ze wzrostem temperatury diody świecą coraz słabiej. Wprawdzie zjawisko to nie dotyczy temperatur pokojowych, jednak powoduje istotne ograniczenia w stosowaniu systemów diodowych w miejscach narażonych na silne wzrosty temperatury, czy mocno nasłonecznionych.




7. Jakie są różnice między tradycyjną żarówką a żarówką energooszczędną?

Faktem jest, iż żarówki energooszczędne przyczyniają się do mniejszego zużycia energii elektrycznej nawet o 80% w stosunku do porównywalnej barwą i ilością światła zwykłej żarówki. Przykładowo świetlówka o mocy 20W będzie odpowiadać zwykłej żarówce o mocy 100W. Zwykła żarówka przekazuje znikomą część pobranej energii na wytworzenie światła na rzecz produkcji ciepła. Mija się to trochę z celem, gdyż zależy nam właśnie na świetle. Żarówki energooszczędne wykorzystują więcej pobranej energii na wytworzenie światła, a więc na priorytetową funkcję i nagrzewają się odpowiednio mniej. Dzięki mniejszej luminacji odbierane światło jest o wiele łagodniejsze i mniej nasycone i chronimy nasze oczy. Żarówki energooszczędne są aż w 90% odzyskiwalne.
W rezultacie nie tylko dbamy o środowisko poprzez zmniejszenie emisji dwutlenku węgla do atmosfery, ale także oszczędzamy pieniądze. Do wad niektórych żarówek energooszczędnych (w tym świetlówek) z pewnością należy fakt, iż zawierają rtęć będącą silną trucizną oraz luminofor.
Z tego powodu zgodnie z Ustawą o Zużytym Sprzęcie Elektrycznym i Elektronicznym pod karą wysokiej grzywny zabronione jest wyrzucanie świetlówek do śmietnika. Zużytą świetlówkę należy zwrócić sprzedawcy przy zakupie nowej bez względu na markę lub odnaleźć miejsce przeznaczone do zbierania elektrośmieci (listę lokalizacji ogólnodostępnych punktów zbierania elektrośmieci można znaleźć na stronie www.elektrosmieci.pl). Zostawiając zużytą żarówkę w takich miejscach mamy dodatkowo gwarancję, że zostaną poddane recyklingowi. W przypadku stłuczenia żarówki należy zachować wszelkie środki ostrożności.